De Tol (Zaltbommel)
“De Tol” te Zaltbommel is een grensverleggend en uniek houtbouwproject met een duidelijke visie op wonen in harmonie met de natuur, duurzaamheid en sociale interactie.
Urban Physics (voorheen het bureau van Jo Coenen & Co Architects) heeft het stedenbouwkundig ontwerp en het structuurplan/ schetsontwerp gemaakt in opdracht van Circlewood, Noordereng en de Gemeente Zaltbommel en verzorgde supervisie en begeleiding van het landschapsontwerp.
De opdracht behelsde een plan met -uiteindelijk- 139 woningen in de sociale en middenhuursector dat uiteindelijk werd afgenomen door (Rabo) Smart Builds en Basalt. Het gebied ligt ten zuiden van Zaltbommel, aan de overkant van de provinciale autoweg N322 en wordt aan de oostkant begrensd door de A2. De Gemeente eiste bovendien dat een regionaal fietspad het gebied zou moeten doorkruisen om Zaltbommel goed te ontsluiten met het zuidelijker gelegen Bruchem.
De hieruit naar voren komende akoestische voorwaarden, het gewenste woonprogramma en de technische eisen die voortkomen uit het houtkernsysteem van Circlewood, vormden de eerste kaders om een S.O. van het gebied en de gebouwen te maken.
De basis van het plan is de transformatie van het huidige agrarische grasland aan de rand van de stad tot een nieuw ecologisch landschap. 139 woningen worden verspreid over vier modulaire, biobased gebouwen, geplaatst in deze nieuwe harmonieuze en natuurinclusieve omgeving. Een vijfde blok huisvest kantoren. Deze kon dichter bij de straat gepositioneerd worden.
Vervolgens is, in nauwe samenwerking met architect Studio A Kwadraat en landschapsarchitect Studio Nico Wissing het project uitgewerkt.
De woningen zijn modulaire duurzame en houten flexwoningen die ‘te gast’ zijn in de nieuwe natuurinclusieve context. De ruimtelijke opzet is zorgvuldig gecomponeerd, met groene pleinen tussen de gebouwen die uitnodigen tot ontmoeting en gemeenschap. Zo zijn er o.a. een sportveld, een moestuin met kas en een fruitboomgaard. Het landschap wordt ingericht als natte natuur met veel nieuwe bomen en zet in op inheemse soorten en biodiversiteit. Er is veel ruimte voor opvang van overvloedig regenwater.
De entrees van de woongebouwen bevinden zich direct aan deze pleinen, waardoor bewoners een directe verbinding hebben met de levendige buitenruimtes en een rustgevende blik op de binnentuinen van de complexen.
De gebouwen worden volledig opgebouwd uit vooraf geprefabriceerde houten modules van Cross Laminated Timber (CLT), gecombineerd met houten gelamineerde kolommen en liggers. Deze modulaire aanpak zorgt voor een efficiëntere bouw, hogere kwaliteit en een aanzienlijke reductie van bouwafval. Prefab sanitaire units maken deel uit van deze innovatieve constructie, waardoor zowel de bouwtijd als de ecologische impact wordt beperkt.
De gevels zijn afgewerkt met duurzaam bamboe, een materiaal dat onderhoudsarm en milieuvriendelijk is en de gebouwen een warme, natuurlijke uitstraling geeft. Deze gevels, gecombineerd met de klimplanten, zorgen voor een dynamische wisselwerking tussen architectuur en natuur. De balkons zijn vervaardigd uit Ultra Hoog Sterkte Beton (UHSB), wat een slank, modern ontwerp mogelijk maakt zonder concessies te doen aan duurzaamheid of sterkte.
Het modulaire ontwerp van de gevels waarbij het houten frame diepte en schaduwwerking creëert door een afwisseling van open en gesloten delen, balkons en gevelgroen. Dit versterkt de verbinding tussen de gebouwen en het omliggende groene landschap.
Het project biedt meer dan alleen woningen: het creëert een levendige en diverse gemeenschap. Het woonprogramma biedt ruimte voor verschillende doelgroepen. Zaltbommel de Tol biedt zo een duurzame en sociale woonomgeving, waarbij natuur, innovatie en gemeenschappelijkheid perfect samengaan.